Present Perfect to jeden z tych czasów w języku angielskim, które na początku potrafią sprawiać sporo trudności. Problem polega głównie na tym, że w języku polskim nie mamy dokładnego odpowiednika tej konstrukcji. Czasami tłumaczymy ją jak czas przeszły, a czasami sens zdania jest mocno związany z teraźniejszością.
Najważniejsze jest więc nie samo zapamiętanie wzoru, ale zrozumienie, kiedy używamy Present Perfect i dlaczego w danej sytuacji nie wystarczy Past Simple. Podczas zajęć z angielskiego online takie różnice najlepiej ćwiczyć na konkretnych sytuacjach i zdaniach z codziennego życia, dzięki czemu gramatyka staje się znacznie bardziej intuicyjna.
Present Perfect – budowa
Present Perfect tworzymy za pomocą czasownika have lub has oraz trzeciej formy czasownika.
Schemat wygląda następująco:
osoba + have / has + III forma czasownika
Przykłady:
I have finished my homework.
Skończyłem pracę domową.
She has visited London.
Ona odwiedziła Londyn.
They have seen this film.
Oni widzieli ten film.
Formy have używamy z:
- I,
- you,
- we,
- they.
Formy has używamy z:
- he,
- she,
- it.
Trzecia forma czasownika w Present Perfect
W czasownikach regularnych trzecia forma wygląda tak samo jak Past Simple i zazwyczaj kończy się na -ed.
Przykłady:
work – worked – worked
play – played – played
visit – visited – visited
clean – cleaned – cleaned
W przypadku czasowników nieregularnych trzeba nauczyć się trzeciej formy osobno.
Przykłady:
| Bezokolicznik | Past Simple | III forma |
| go | went | gone |
| see | saw | seen |
| do | did | done |
| write | wrote | written |
| eat | ate | eaten |
| take | took | taken |
| speak | spoke | spoken |
| know | knew | known |
| be | was/were | been |
| buy | bought | bought |
Przykład:
I have seen this film.
Widziałem ten film.
Nie mówimy:
I have saw this film.
Poprawna forma to:
I have seen this film.
Kiedy używamy Present Perfect?
Present Perfect stosujemy przede wszystkim wtedy, gdy przeszłość ma związek z teraźniejszością. Nie skupiamy się na dokładnym momencie wydarzenia, ale na jego rezultacie, doświadczeniu lub tym, że sytuacja nadal trwa.
Najważniejsze zastosowania to:
- doświadczenia życiowe,
- czynności zakończone z widocznym skutkiem teraz,
- sytuacje rozpoczęte w przeszłości i trwające do dziś,
- wydarzenia z niedawnej przeszłości,
- czynności w jeszcze niezakończonym okresie czasu.
Present Perfect a doświadczenia życiowe
Jednym z najczęstszych zastosowań Present Perfect jest mówienie o doświadczeniach.
I have been to Italy.
Byłem we Włoszech.
She has visited Paris.
Ona odwiedziła Paryż.
Have you ever tried sushi?
Czy kiedykolwiek próbowałeś sushi?
W takich zdaniach nie podajemy dokładnego momentu w przeszłości. Liczy się sam fakt, że dane doświadczenie miało miejsce.
Porównaj:
I have been to London.
Byłem w Londynie.
oraz:
I went to London in 2023.
Pojechałem do Londynu w 2023 roku.
W pierwszym zdaniu ważne jest doświadczenie. W drugim podajemy konkretny moment, dlatego używamy Past Simple.
Present Perfect z ever i never
W zdaniach o doświadczeniach bardzo często używamy słów ever i never.
ever – kiedykolwiek
never – nigdy
Przykłady:
Have you ever flown by plane?
Czy kiedykolwiek leciałeś samolotem?
Have you ever eaten Indian food?
Czy kiedykolwiek jadłeś indyjskie jedzenie?
I have never seen snow.
Nigdy nie widziałem śniegu.
She has never travelled abroad.
Ona nigdy nie podróżowała za granicę.
Pamiętaj, że słowo never ma już znaczenie przeczące, dlatego nie dodajemy do niego osobnego przeczenia.
Niepoprawnie:
I haven’t never been there.
Poprawnie:
I have never been there.
Present Perfect a skutek widoczny teraz
Czas Present Perfect stosujemy również wtedy, gdy jakaś czynność wydarzyła się w przeszłości, ale jej rezultat jest ważny teraz.
I have lost my keys.
Zgubiłem klucze.
Znaczenie jest takie, że teraz ich nie mam.
She has broken her phone.
Ona zepsuła telefon.
Telefon jest teraz zepsuty.
We have finished the project.
Skończyliśmy projekt.
Projekt jest gotowy teraz.
W takich zdaniach ważniejszy jest rezultat niż dokładny moment wykonania czynności.
Present Perfect z just
Słowa just używamy, gdy coś wydarzyło się przed chwilą.
I have just finished dinner.
Właśnie skończyłem kolację.
She has just arrived.
Ona właśnie przyjechała.
They have just left.
Oni właśnie wyszli.
Just najczęściej umieszczamy między have lub has a głównym czasownikiem.
Schemat:
have / has + just + III forma
Present Perfect z already
Already oznacza „już” i używamy go, gdy coś wydarzyło się wcześniej, niż można było się spodziewać, albo po prostu chcemy podkreślić, że dana czynność została wykonana.
I have already done my homework.
Już zrobiłem pracę domową.
She has already eaten breakfast.
Ona już zjadła śniadanie.
We have already seen this film.
Już widzieliśmy ten film.
Słowo already również najczęściej pojawia się między have lub has a głównym czasownikiem.
Present Perfect z yet
Yet oznacza „jeszcze” lub „już” i najczęściej występuje w pytaniach oraz przeczeniach.
W pytaniach:
Have you finished yet?
Czy już skończyłeś?
Has she arrived yet?
Czy ona już przyjechała?
W przeczeniach:
I haven’t finished yet.
Jeszcze nie skończyłem.
She hasn’t called me yet.
Ona jeszcze do mnie nie zadzwoniła.
Yet zazwyczaj umieszczamy na końcu zdania.
Sytuacje rozpoczęte w przeszłości i trwające do dziś
Present Perfect stosujemy także do opisywania sytuacji, które rozpoczęły się w przeszłości i nadal trwają.
I have lived here for five years.
Mieszkam tutaj od pięciu lat.
She has worked here since 2020.
Ona pracuje tutaj od 2020 roku.
We have known each other for ten years.
Znamy się od dziesięciu lat.
W takich zdaniach bardzo często pojawiają się słowa for i since.
Present Perfect – for i since
For
For oznacza „przez” i wskazuje okres trwania.
Przykłady:
- for two days – przez dwa dni,
- for a week – przez tydzień,
- for three years – przez trzy lata,
- for a long time – przez długi czas.
Przykład:
I have studied English for three years.
Uczę się angielskiego od trzech lat.
Since
Since oznacza „od” i wskazuje konkretny moment rozpoczęcia sytuacji.
Przykłady:
- since Monday – od poniedziałku,
- since 2021 – od 2021 roku,
- since January – od stycznia,
- since I was a child – od kiedy byłem dzieckiem.
Przykład:
She has lived here since 2019.
Ona mieszka tutaj od 2019 roku.
Najprościej zapamiętać:
for = jak długo
since = od kiedy
Present Perfect a niezakończony okres czasu
Present Perfect stosujemy również wtedy, gdy mówimy o okresie, który jeszcze się nie zakończył.
Przykłady:
I have drunk three cups of coffee today.
Wypiłem dziś trzy filiżanki kawy.
Dzień jeszcze trwa.
She has had two meetings this morning.
Ona miała dziś rano dwa spotkania.
Jeżeli poranek jeszcze się nie skończył, Present Perfect będzie naturalnym wyborem.
We have watched two films this week.
Obejrzeliśmy dwa filmy w tym tygodniu.
Tydzień nadal trwa.
Present Perfect – przeczenia
Przeczenia tworzymy za pomocą:
have not = haven’t
has not = hasn’t
Schemat:
osoba + haven’t / hasn’t + III forma czasownika
Przykłady:
I haven’t finished my homework.
Nie skończyłem pracy domowej.
She hasn’t seen this film.
Ona nie widziała tego filmu.
We haven’t been to Spain.
Nie byliśmy w Hiszpanii.
He hasn’t called me.
On do mnie nie zadzwonił.
Present Perfect – pytania
W pytaniach przenosimy have lub has przed osobę.
Schemat:
Have / Has + osoba + III forma czasownika?
Przykłady:
Have you finished your homework?
Czy skończyłeś pracę domową?
Has she called you?
Czy ona do ciebie zadzwoniła?
Have they visited London?
Czy oni odwiedzili Londyn?
Has Tom seen this film?
Czy Tom widział ten film?
Krótkie odpowiedzi w Present Perfect
Na pytania możemy odpowiadać:
Have you been to Germany?
Yes, I have.
Tak.
No, I haven’t.
Nie.
Inny przykład:
Has she finished?
Yes, she has.
No, she hasn’t.
W krótkich odpowiedziach nie powtarzamy głównego czasownika.
Pytania szczegółowe w Present Perfect
Pytania szczegółowe tworzymy za pomocą słowa pytającego, a następnie have lub has.
Schemat:
słowo pytające + have / has + osoba + III forma?
Przykłady:
Where have you been?
Gdzie byłeś?
What have you done?
Co zrobiłeś?
Why has she left?
Dlaczego ona wyszła?
How long have you lived here?
Jak długo tutaj mieszkasz?
Present Perfect czy Past Simple?
To jedna z najważniejszych różnic w angielskiej gramatyce.
Present Perfect
Używamy go, gdy:
- dokładny moment nie jest ważny,
- mówimy o doświadczeniu,
- rezultat jest ważny teraz,
- sytuacja nadal trwa,
- okres czasu jeszcze się nie zakończył.
Przykład:
I have seen this film.
Widziałem ten film.
Nie mówimy kiedy.
Past Simple
Używamy go, gdy:
- czynność została zakończona,
- znamy konkretny moment w przeszłości,
- pojawia się wyrażenie takie jak yesterday, last week, in 2020.
Przykład:
I saw this film last week.
Widziałem ten film w zeszłym tygodniu.
Present Perfect czy Past Simple – porównanie
Porównaj poniższe zdania:
I have visited Spain.
Byłem w Hiszpanii.
Liczy się doświadczenie.
I visited Spain last year.
Byłem w Hiszpanii w zeszłym roku.
Podajemy konkretny czas.
Kolejny przykład:
She has lost her keys.
Ona zgubiła klucze.
Teraz ich nie ma.
She lost her keys yesterday.
Ona zgubiła klucze wczoraj.
Najważniejsza jest informacja o konkretnym momencie.
Jeśli właśnie różnica między Past Simple a Present Perfect sprawia Ci największy problem, podczas indywidualnych lekcji angielskiego online można przećwiczyć oba czasy na przykładach dopasowanych do Twojego poziomu i codziennych sytuacji.
Najczęstsze określenia czasu w Present Perfect
Z Present Perfect bardzo często występują:
- ever – kiedykolwiek,
- never – nigdy,
- just – właśnie,
- already – już,
- yet – już / jeszcze,
- for – przez,
- since – od,
- recently – ostatnio,
- lately – ostatnio,
- so far – jak dotąd,
- this week – w tym tygodniu,
- this month – w tym miesiącu,
- today – dzisiaj.
Przykłady:
I have never tried surfing.
Nigdy nie próbowałem surfingu.
We have already finished.
Już skończyliśmy.
Have you seen him recently?
Czy widziałeś go ostatnio?
She has read three books this month.
Ona przeczytała trzy książki w tym miesiącu.
Najczęstsze błędy w Present Perfect
Używanie Past Simple po have
Niepoprawnie:
I have went to London.
Poprawnie:
I have gone to London.
Po have i has potrzebujemy trzeciej formy czasownika.
Używanie Present Perfect z konkretnym zakończonym momentem
Niepoprawnie:
I have seen him yesterday.
Poprawnie:
I saw him yesterday.
Yesterday wskazuje konkretny, zakończony moment w przeszłości, dlatego używamy Past Simple.
Mylenie have i has
Niepoprawnie:
She have finished.
Poprawnie:
She has finished.
Po he, she i it używamy has.
Mylenie for i since
Niepoprawnie:
I have lived here since five years.
Poprawnie:
I have lived here for five years.
Ale:
I have lived here since 2021.
For wskazuje okres, a since konkretny moment rozpoczęcia.
Używanie ago z Present Perfect
Niepoprawnie:
I have seen him two days ago.
Poprawnie:
I saw him two days ago.
Ago zwykle łączymy z Past Simple.
Present Perfect – przykłady zdań
Zdania twierdzące
I have finished my homework.
Skończyłem pracę domową.
She has visited France.
Ona odwiedziła Francję.
We have lived here for ten years.
Mieszkamy tutaj od dziesięciu lat.
Tom has just arrived.
Tom właśnie przyjechał.
Zdania przeczące
I haven’t finished yet.
Jeszcze nie skończyłem.
She hasn’t called me.
Ona do mnie nie zadzwoniła.
We haven’t seen this film.
Nie widzieliśmy tego filmu.
He hasn’t been abroad.
On nie był za granicą.
Pytania
Have you eaten breakfast?
Czy zjadłeś śniadanie?
Has she finished the project?
Czy ona skończyła projekt?
Have they ever been to Italy?
Czy oni kiedykolwiek byli we Włoszech?
How long have you lived here?
Jak długo tutaj mieszkasz?
Present Perfect – notatka do zapamiętania
Najważniejsze zasady Present Perfect:
- tworzymy go za pomocą have lub has oraz trzeciej formy czasownika,
- używamy go do opisywania doświadczeń,
- stosujemy go, gdy skutek przeszłej czynności jest ważny teraz,
- używamy go do sytuacji rozpoczętych w przeszłości i trwających do dziś,
- często występuje z ever, never, just, already, yet, for i since,
- nie używamy go zazwyczaj z określeniami zakończonego czasu takimi jak yesterday, last year czy two days ago,
- w takich sytuacjach wybieramy Past Simple.
Present Perfect – test z odpowiedziami
Wybierz poprawną odpowiedź.
- I __________ this film before.
a) have seen
b) saw yesterday - She __________ to London three times.
a) has been
b) was - We __________ here since 2020.
a) have lived
b) lived - He __________ his homework yet.
a) hasn’t finished
b) didn’t finish yesterday - __________ you ever eaten sushi?
a) Have
b) Did - She __________ just arrived.
a) has
b) have - I __________ him yesterday.
a) saw
b) have seen - They have lived here __________ five years.
a) for
b) since - She has worked here __________ January.
a) since
b) for - __________ Tom finished his homework?
a) Has
b) Did
Odpowiedzi
- have seen,
- has been,
- have lived,
- hasn’t finished,
- Have,
- has,
- saw,
- for,
- since,
- Has.
Jak skutecznie nauczyć się Present Perfect?
Najłatwiej nauczyć się Present Perfect, używając go do mówienia o własnym życiu. Zamiast zapamiętywać sam schemat, odpowiedz na kilka pytań:
Have you ever been abroad?
Czy kiedykolwiek byłeś za granicą?
Have you ever tried sushi?
Czy kiedykolwiek próbowałeś sushi?
How long have you lived in your city?
Jak długo mieszkasz w swoim mieście?
What have you done today?
Co zrobiłeś dzisiaj?
Have you finished your work yet?
Czy skończyłeś już swoją pracę?
Dzięki takim pytaniom łatwiej zobaczyć, kiedy Present Perfect rzeczywiście pojawia się w codziennym języku.
Present Perfect – najważniejsze informacje w skrócie
Present Perfect łączy przeszłość z teraźniejszością. Używamy go, gdy mówimy o doświadczeniach, skutkach wcześniejszych wydarzeń, sytuacjach trwających do dziś oraz czynnościach, które wydarzyły się w niezakończonym jeszcze okresie czasu.
Budowa jest prosta:
have / has + III forma czasownika
Najważniejszą rzeczą jest jednak nie sam wzór, lecz odróżnienie Present Perfect od Past Simple. Jeśli podajesz konkretny, zakończony moment w przeszłości, najczęściej potrzebujesz Past Simple. Jeśli natomiast ważny jest rezultat teraz, doświadczenie albo sytuacja nadal trwa, Present Perfect będzie zwykle właściwym wyborem.
Jeżeli chcesz przećwiczyć Present Perfect, Past Simple i inne konstrukcje na praktycznych przykładach, sprawdź ofertę angielskiego online w EnGalaxyStudio.
FAQ – najczęstsze pytania o Present Perfect
Kiedy używamy Present Perfect?
Present Perfect stosujemy między innymi do opisywania doświadczeń, czynności mających skutek teraz, sytuacji rozpoczętych w przeszłości i trwających do dziś oraz wydarzeń z niezakończonego jeszcze okresu czasu.
Jak wygląda budowa Present Perfect?
Schemat to: osoba + have lub has + trzecia forma czasownika. Przykład: I have finished lub She has finished.
Kiedy używamy have, a kiedy has?
Have stosujemy z I, you, we i they. Has używamy z he, she i it.
Jaka jest różnica między Present Perfect a Past Simple?
Present Perfect wykorzystujemy wtedy, gdy przeszłość ma związek z teraźniejszością i nie skupiamy się na dokładnym momencie wydarzenia. Past Simple opisuje zakończone wydarzenie w konkretnym czasie w przeszłości.
Czy można używać Present Perfect z yesterday?
Zazwyczaj nie. Yesterday wskazuje zakończony moment w przeszłości, dlatego stosujemy Past Simple, np. I saw him yesterday.
Kiedy używamy for, a kiedy since?
For wskazuje długość okresu, np. for five years. Since wskazuje moment rozpoczęcia, np. since 2020.
Co oznacza have been?
Have been może między innymi oznaczać „byłem/byłam” w kontekście doświadczenia, np. I have been to London – „Byłem w Londynie”.
Jakie słowa często występują z Present Perfect?
Najczęściej spotkasz ever, never, just, already, yet, for, since, recently, lately oraz so far.
Czasy angielskie w pigułce
Pobierz e-book z przejrzystymi tablicami, które ułatwią rozróżnianie angielskich czasów.
Sprawdź e-book
Zeskanuj kod QR