Nauka języka angielskiego przy dysleksji może wiązać się z trudnościami, których nie zawsze widać na pierwszy rzut oka. Uczeń może znać znaczenie danego słowa i bez problemu używać go w rozmowie, a jednocześnie mieć trudność z jego zapisaniem. Może rozumieć tekst, ale potrzebować więcej czasu na jego przeczytanie. Może też wielokrotnie uczyć się tej samej pisowni, a później ponownie popełniać błąd.
To nie oznacza braku zdolności językowych ani niewystarczającego zaangażowania.
Dysleksja wpływa na sposób przetwarzania informacji związanych z językiem pisanym, dlatego nauka angielskiego może wymagać innych strategii, większej liczby powtórek i odpowiednio dobranych materiałów.
W Engalaxy Studio prowadzę indywidualne zajęcia online z języka angielskiego dla dzieci, młodzieży i dorosłych. Angielski dla dyslektyków opieram przede wszystkim na szukaniu takich sposobów nauki, które pomagają konkretnej osobie zrozumieć, zapamiętać i wykorzystywać język – zamiast ograniczać naukę do zapamiętywania kolejnych list słówek i reguł.
Dlaczego język angielski może sprawiać osobom z dysleksją trudność?
Jednym z największych wyzwań jest sama specyfika języka angielskiego.
W języku polskim związek pomiędzy literą a odpowiadającym jej dźwiękiem jest stosunkowo przewidywalny. W języku angielskim sytuacja wygląda inaczej.
To samo połączenie liter może być wymawiane na różne sposoby, a podobnie brzmiące słowa mogą mieć zupełnie inną pisownię.
Dla ucznia z dysleksją oznacza to konieczność jednoczesnego zapamiętania:
jak słowo wygląda, jak brzmi, co oznacza i jak należy je zapisać.
Dlatego sytuacja, w której uczeń poprawnie wypowiada angielskie słowo, ale zapisuje je nieprawidłowo, nie musi oznaczać, że się go nie nauczył.
Podobnie trudność z głośnym przeczytaniem tekstu nie musi oznaczać braku jego zrozumienia.
To ważne rozróżnienie – szczególnie w nauce szkolnej.
Dysleksja a nauka angielskiego – gdzie mogą pojawić się trudności?
Dysleksja może wpływać na różne obszary nauki języka obcego. U każdego ucznia obraz tych trudności będzie nieco inny.
Mogą pojawiać się problemy z:
- zapamiętywaniem pisowni słów,
- literowaniem,
- rozróżnianiem podobnych wyrazów,
- czytaniem dłuższych tekstów,
- płynnym czytaniem na głos,
- przepisywaniem,
- pisaniem ze słuchu,
- zapamiętywaniem nowych słów,
- szybkim przypominaniem sobie poznanego słownictwa,
- utrwalaniem reguł gramatycznych,
- wykonywaniem zadań językowych pod presją czasu.
Uczeń może również znać odpowiedź, ale potrzebować więcej czasu, aby ją sobie przypomnieć.
Dlatego podczas lekcji ważne jest nie tylko to, czy pojawił się błąd, ale również dlaczego się pojawił.
Dlaczego wkuwanie list słówek może nie wystarczyć?
Tradycyjny sposób nauki słownictwa jest dobrze znany: angielskie słowo po jednej stronie, polskie tłumaczenie po drugiej, a następnie wielokrotne powtarzanie.
Dla niektórych osób jest to skuteczne.
Dla ucznia z dysleksją może jednak okazać się niewystarczające.
Nowe słowo warto poznawać na kilka sposobów. Możemy je zobaczyć, usłyszeć, wypowiedzieć, wykorzystać w zdaniu i połączyć z konkretnym znaczeniem lub skojarzeniem.
Zamiast uczyć się słowa jako przypadkowego ciągu liter, staramy się stworzyć wokół niego kontekst.
Jeżeli uczymy się słownictwa dotyczącego podróżowania, wykorzystujemy je w zdaniach i sytuacjach związanych z podróżą. Jeśli poznajemy słownictwo związane z jedzeniem, możemy przećwiczyć zamawianie posiłku w restauracji.
Słowo zaczyna wtedy coś znaczyć i czemuś służyć.
Pisownia angielska – jedna z największych trudności
Wymowa i pisownia języka angielskiego nie zawsze idą ze sobą w parze.
Dlatego uczenie się pisowni wyłącznie poprzez wielokrotne przepisywanie słowa nie zawsze przynosi oczekiwany efekt.
Podczas zajęć możemy zwracać uwagę na części słowa, powtarzające się wzorce, podobieństwa i różnice między wyrazami oraz tworzyć skojarzenia ułatwiające zapamiętywanie.
Ważne jest również regularne wracanie do poznanego materiału.
Jeżeli uczeń dziś poprawnie zapisał dane słowo, nie zakładamy automatycznie, że zostało ono trwale zapamiętane.
Powtórka nie jest oznaką braku postępów. Jest częścią procesu utrwalania języka.
Czy każdy błąd ortograficzny trzeba natychmiast poprawiać?
Poprawna pisownia jest ważna i podczas zajęć nad nią pracujemy. Jednak sposób reagowania na błędy również ma znaczenie.
Jeżeli uczeń napisze całe zdanie po angielsku, prawidłowo zastosuje konstrukcję gramatyczną i przekaże zamierzoną informację, ale zrobi błąd w zapisie jednego słowa, warto zauważyć cały wykonany przez niego wysiłek.
Ciągłe skupianie uwagi wyłącznie na błędach może sprawić, że uczeń zacznie obawiać się pisania.
Dlatego poprawność rozwijamy stopniowo.
Błąd pokazuje nam, nad czym warto jeszcze popracować. Nie jest dowodem na brak zdolności do języka.
Czytanie po angielsku przy dysleksji
Czytanie w języku obcym wymaga jednoczesnego rozpoznawania słów, ich znaczenia, struktur gramatycznych oraz sensu całego zdania.
Jeżeli samo dekodowanie tekstu wymaga dużego wysiłku, długi fragment może szybko stać się męczący.
Dlatego pracę z tekstem można dzielić na mniejsze części.
Najpierw możemy poznać najważniejsze słownictwo. Następnie przeczytać krótszy fragment, sprawdzić jego znaczenie i dopiero później przejść dalej.
Nie zawsze potrzebujemy również zaczynać od głośnego czytania.
Celem nie jest przeczytanie tekstu jak najszybciej.
Celem jest jego zrozumienie i rozwijanie umiejętności językowych.
Powtórki, które naprawdę pomagają zapamiętywać
Przy dysleksji szczególne znaczenie może mieć sposób organizowania powtórek.
Zamiast jednorazowo uczyć się dużej liczby słów przed sprawdzianem, lepiej regularnie wracać do mniejszych partii materiału.
Poznane słowo możemy spotkać ponownie w zdaniu, dialogu, krótkim tekście, ćwiczeniu czy rozmowie.
Dzięki temu uczeń nie musi za każdym razem „uczyć się go od początku”.
Stopniowo buduje coraz silniejsze skojarzenie pomiędzy jego brzmieniem, znaczeniem i zapisem.
Gramatyka bez niepotrzebnego komplikowania
Gramatyka angielska nie musi oznaczać zapamiętywania długich definicji.
Jeżeli sama reguła jest trudna do utrwalenia, możemy pracować na konkretnych przykładach, porównywać zdania i wykorzystywać powtarzalne konstrukcje.
Najpierw warto zobaczyć, jak dana struktura działa, a następnie stopniowo nauczyć się jej używać.
Schematy, przykłady i regularne powroty do poznanych konstrukcji mogą być znacznie bardziej pomocne niż jednorazowe zapamiętanie reguły przed sprawdzianem.
Angielski dla dziecka z dysleksją
Dziecko z dysleksją często spotyka się z językiem angielskim przede wszystkim w szkole.
A tam tempo pracy wyznacza program i cała klasa.
Jeżeli pojawią się zaległości, kolejne zagadnienia mogą się na siebie nakładać. Uczeń nadal próbuje utrwalić wcześniejsze słownictwo, podczas gdy klasa rozpoczyna już następny dział.
Indywidualne zajęcia pozwalają zatrzymać się dokładnie tam, gdzie pojawia się trudność.
Możemy wrócić do podstaw, inaczej wyjaśnić dane zagadnienie, przećwiczyć pisownię, popracować nad czytaniem albo przygotować się do sprawdzianu.
Uczeń nie musi dostosowywać swojego tempa do całej grupy.
Dysleksja a egzamin ósmoklasisty i matura z angielskiego
W przypadku starszych uczniów ważnym celem może być przygotowanie do egzaminu ósmoklasisty lub matury.
Wtedy pracujemy nie tylko nad samym językiem.
Uczeń powinien również poznać typy zadań, nauczyć się analizować polecenia, planować wypowiedzi pisemne oraz rozwijać strategie pozwalające efektywniej wykorzystywać czas podczas egzaminu.
Regularna praca z podobnymi zadaniami sprawia, że ich forma staje się bardziej znajoma, a uczeń może skoncentrować większą część uwagi na samym języku.
Angielski dla dorosłych z dysleksją
Dysleksja nie kończy się wraz z ukończeniem szkoły.
Dorosły może świetnie funkcjonować zawodowo, a jednocześnie nadal mieć trudność z zapamiętywaniem angielskiej pisowni, czytaniem na głos czy szybkim przyswajaniem dużych partii słownictwa.
Część dorosłych ma też za sobą lata przekonania:
„Nie mam talentu do języków”.
Tymczasem problem mógł nie polegać na braku zdolności, lecz na sposobie, w jaki wcześniej próbowano tego języka uczyć.
Na zajęciach możemy skupić się na tym, czego dana osoba rzeczywiście potrzebuje – angielskim do pracy, podróży, rozmów, czytania, egzaminu czy codziennego funkcjonowania.
Angielski dla dyslektyków – bez obniżania możliwości ucznia
Dostosowanie nauki do dysleksji nie oznacza, że przestajemy pracować nad pisownią, czytaniem albo gramatyką.
Nie oznacza również automatycznego obniżania wymagań.
Chodzi o coś innego.
Szukamy sposobu, dzięki któremu uczeń może skuteczniej przyswajać materiał.
Jeżeli potrzebuje więcej powtórek – powtarzamy.
Jeżeli łatwiej zapamiętuje dzięki skojarzeniom – wykorzystujemy skojarzenia.
Jeżeli długi tekst jest przytłaczający – dzielimy go na części.
Jeżeli potrzebuje więcej czasu – dajemy mu czas.
Indywidualne lekcje angielskiego online w Engalaxy Studio
Jestem absolwentką filologii angielskiej, certyfikowanym coachem oraz założycielką Engalaxy Studio.
W swojej pracy nie koncentruję się wyłącznie na tym, ile błędów zrobił uczeń. Znacznie ważniejsze jest dla mnie znalezienie odpowiedzi na pytanie, co sprawia mu trudność i jaki sposób pracy może pomóc mu ją przezwyciężyć.
Zajęcia odbywają się online i są dopasowywane do wieku, poziomu oraz celu ucznia.
Możemy pracować nad szkolnym angielskim, czytaniem i pisaniem, słownictwem, gramatyką, komunikacją, przygotowaniem do egzaminów albo językiem potrzebnym w dorosłym życiu.
Dysleksja nie przekreśla możliwości nauczenia się angielskiego
Trudność z zapisaniem słowa nie oznacza, że uczeń go nie zna.
Wolniejsze czytanie nie oznacza, że nie rozumie tekstu.
Potrzeba kolejnej powtórki nie oznacza braku postępów.
A dysleksja nie oznacza, że ktoś „nie ma głowy do języków”.
Jeżeli szukasz zajęć angielski dla dyslektyków dla dziecka, nastolatka lub osoby dorosłej, zapraszam do Engalaxy Studio.
📚 Indywidualne lekcje online
🔤 Wsparcie w czytaniu, pisaniu i zapamiętywaniu słownictwa
🔁 Regularne utrwalanie materiału
🎯 Nauka dostosowana do konkretnych trudności i celów
💻 Zajęcia bez wychodzenia z domu
Nie musisz uczyć się angielskiego w sposób, który do tej pory się nie sprawdzał.
Znajdźmy sposób, który pomoże Ci wykorzystać Twoje możliwości.
Engalaxy Studio – angielski po Twojemu.