Some i any należą do tych angielskich słów, które pojawiają się bardzo wcześnie podczas nauki języka, a mimo to potrafią sprawiać trudność jeszcze długo później. Oba mogą oznaczać m.in. „trochę”, „jakieś” lub „jacyś”, ale używamy ich w innych sytuacjach. Najprostsza zasada mówi, że some występuje najczęściej w zdaniach twierdzących, a any w pytaniach i przeczeniach. To jednak dopiero początek.
W praktyce istnieją sytuacje, w których użyjemy some w pytaniu, a także takie, w których any pojawi się w zdaniu twierdzącym. Dlatego zamiast zapamiętywać tylko jedną regułę, warto zrozumieć sposób działania obu słów. Jeśli podobne zagadnienia gramatyczne sprawiają Ci trudność, podczas indywidualnych korepetycji z angielskiego online możesz przećwiczyć je na przykładach dopasowanych do swojego poziomu.
Co oznaczają some i any?
Słów some i any używamy wtedy, gdy mówimy o bliżej nieokreślonej ilości lub liczbie osób i rzeczy.
Możemy stosować je zarówno z rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej, jak i z rzeczownikami niepoliczalnymi.
Przykłady:
I have some books.
Mam kilka książek.
There is some milk in the fridge.
W lodówce jest trochę mleka.
Do you have any questions?
Masz jakieś pytania?
We don’t have any time.
Nie mamy czasu.
W zależności od kontekstu nie zawsze tłumaczymy some i any dosłownie. Najważniejsze jest zrozumienie ich funkcji w zdaniu.
Kiedy używamy some?
Some najczęściej pojawia się w zdaniach twierdzących.
Schemat jest prosty:
some + rzeczownik
Przykłady:
I have some friends in London.
Mam kilku znajomych w Londynie.
She bought some apples.
Ona kupiła kilka jabłek.
We need some water.
Potrzebujemy trochę wody.
There is some coffee in the kitchen.
W kuchni jest trochę kawy.
W tych przykładach mówimy o pewnej liczbie lub ilości czegoś, ale nie podajemy dokładnej wartości.
Some z rzeczownikami policzalnymi
Jeśli rzeczownik jest policzalny, some występuje najczęściej z jego liczbą mnogą.
Przykłady:
some books – kilka książek
some people – jacyś ludzie
some oranges – kilka pomarańczy
some questions – kilka pytań
some friends – jacyś znajomi
Przykład w zdaniu:
There are some people outside.
Na zewnątrz są jacyś ludzie.
Nie wiemy dokładnie, ile osób się tam znajduje. Informujemy jedynie, że jest ich pewna liczba.
Some z rzeczownikami niepoliczalnymi
Some stosujemy również z rzeczownikami niepoliczalnymi.
Przykłady:
some water – trochę wody
some money – trochę pieniędzy
some information – trochę informacji
some sugar – trochę cukru
some time – trochę czasu
Na przykład:
I need some information.
Potrzebuję kilku informacji / trochę informacji.
Can I have some water?
Czy mogę dostać trochę wody?
Warto pamiętać, że w języku angielskim część rzeczowników traktowana jest jako niepoliczalna, nawet jeśli po polsku możemy myśleć o nich nieco inaczej.
Kiedy używamy any?
Any występuje przede wszystkim w pytaniach i przeczeniach.
Przykłady pytań:
Do you have any brothers or sisters?
Masz jakieś rodzeństwo?
Is there any milk in the fridge?
Czy w lodówce jest mleko?
Are there any shops nearby?
Czy w pobliżu są jakieś sklepy?
Przykłady przeczeń:
I don’t have any money.
Nie mam pieniędzy.
She doesn’t have any questions.
Ona nie ma żadnych pytań.
There isn’t any juice left.
Nie zostało już soku.
We don’t need any help.
Nie potrzebujemy pomocy.
To najbardziej podstawowe zastosowanie słowa any.
Some czy any w zdaniach twierdzących, pytaniach i przeczeniach?
Najłatwiej zapamiętać podstawową zasadę:
- some – najczęściej zdania twierdzące,
- any – najczęściej pytania,
- any – najczęściej przeczenia.
Porównaj:
There are some apples on the table.
Na stole są jabłka.
Are there any apples on the table?
Czy na stole są jakieś jabłka?
There aren’t any apples on the table.
Na stole nie ma żadnych jabłek.
Podobnie:
I have some money.
Do you have any money?
I don’t have any money.
Taki schemat jest bardzo dobrym punktem wyjścia podczas nauki.
Dlaczego czasami używamy some w pytaniach?
Tu pojawia się jeden z najważniejszych wyjątków.
W pytaniach nie zawsze musimy używać any. Some pojawia się przede wszystkim wtedy, gdy coś komuś proponujemy lub o coś prosimy.
Przykład propozycji:
Would you like some coffee?
Napijesz się kawy?
Nie pytamy tutaj neutralnie o to, czy kawa istnieje. Proponujemy ją rozmówcy.
Podobnie:
Would you like some cake?
Chcesz trochę ciasta?
Do you want some water?
Chcesz trochę wody?
Can I get you some tea?
Mogę podać Ci herbatę?
Some w prośbach
Some może również pojawić się wtedy, gdy prosimy o coś i zakładamy, że dana rzecz jest dostępna.
Przykłady:
Can I have some water, please?
Czy mogę prosić o wodę?
Could you give me some advice?
Czy możesz dać mi jakąś radę?
Can you lend me some money?
Możesz pożyczyć mi trochę pieniędzy?
W takich zdaniach some brzmi naturalniej niż any, ponieważ nie pytamy o samo istnienie danej rzeczy, lecz oczekujemy, że możemy ją otrzymać.
Kiedy any występuje w zdaniach twierdzących?
Any może pojawić się również w zdaniu twierdzącym. Wtedy często oznacza „dowolny”, „jakikolwiek” albo „każdy bez wyjątku”.
Przykłady:
You can choose any book you like.
Możesz wybrać dowolną książkę.
Come any day you want.
Przyjdź w dowolny dzień.
Any student can answer this question.
Każdy uczeń może odpowiedzieć na to pytanie.
You can call me at any time.
Możesz zadzwonić do mnie o dowolnej porze.
Znaczenie jest więc inne niż w typowym pytaniu czy przeczeniu.
Somebody, anybody, something i anything
Zasada dotycząca some i any pojawia się również w innych słowach.
Do grupy some należą między innymi:
- somebody / someone – ktoś,
- something – coś,
- somewhere – gdzieś.
Do grupy any należą:
- anybody / anyone – ktokolwiek / ktoś,
- anything – cokolwiek / coś,
- anywhere – gdziekolwiek.
Przykłady:
Someone is waiting for you.
Ktoś na Ciebie czeka.
I need something to eat.
Potrzebuję czegoś do jedzenia.
Is anybody home?
Czy ktoś jest w domu?
I don’t know anything about it.
Nic o tym nie wiem.
Did you go anywhere yesterday?
Byłeś gdzieś wczoraj?
Widzimy więc tę samą podstawową zależność: formy z some częściej występują w zdaniach twierdzących, a te z any w pytaniach i przeczeniach.
Some czy any – przykłady porównawcze
Spójrzmy na kilka par zdań.
I bought some bananas.
Kupiłem kilka bananów.
Did you buy any bananas?
Kupiłeś jakieś banany?
We have some time.
Mamy trochę czasu.
We don’t have any time.
Nie mamy czasu.
There are some children in the garden.
W ogrodzie są jakieś dzieci.
Are there any children in the garden?
Czy w ogrodzie są jakieś dzieci?
She needs some help.
Ona potrzebuje pomocy.
Does she need any help?
Czy ona potrzebuje pomocy?
Takie porównania są jednym z najprostszych sposobów na utrwalenie różnicy.
Najczęstsze błędy z some i any
Podczas nauki często pojawia się kilka podobnych błędów.
Używanie some w każdym rodzaju zdania
Niepoprawnie:
Do you have some money?
Jeśli jest to zwykłe, neutralne pytanie o posiadanie pieniędzy, naturalniej będzie powiedzieć:
Do you have any money?
Używanie any w zwykłym zdaniu twierdzącym
Niepoprawnie:
I have any friends in London.
Poprawnie:
I have some friends in London.
W zwykłym zdaniu twierdzącym, mówiącym o nieokreślonej liczbie znajomych, używamy some.
Automatyczne stosowanie any w każdej prośbie
Zdanie:
Can I have any water?
w typowej sytuacji zabrzmi nienaturalnie.
Jeśli prosimy o wodę, powiemy:
Can I have some water?
Właśnie dlatego warto rozumieć znaczenie wypowiedzi, zamiast kierować się wyłącznie zasadą „pytanie = any”.
Some czy any – jak zapamiętać różnicę?
Na początku możesz posługiwać się trzema prostymi pytaniami.
Czy jest to zwykłe zdanie twierdzące?
Najczęściej użyj some.
Czy jest to neutralne pytanie albo przeczenie?
Najczęściej użyj any.
Czy pytanie jest prośbą albo propozycją?
Bardzo często właściwe będzie some.
Przykładowo:
I need some help.
Potrzebuję pomocy.
Do you need any help?
Potrzebujesz pomocy?
Would you like some help?
Czy chciałbyś, żebym Ci pomógł?
Trzy zdania wyglądają podobnie, ale każde ma inną funkcję. To właśnie kontekst decyduje o wyborze odpowiedniego słowa.
Some i any – najważniejsze zasady w skrócie
Najważniejsza różnica jest prosta: some najczęściej pojawia się w zdaniach twierdzących, natomiast any w pytaniach i przeczeniach.
Warto jednak pamiętać o wyjątkach. Some stosujemy również w pytaniach będących prośbami i propozycjami, np. Would you like some tea?. Z kolei any może wystąpić w zdaniu twierdzącym, jeśli oznacza „dowolny” lub „jakikolwiek”, np. Choose any book you like.
Najlepszym sposobem na utrwalenie tej różnicy jest układanie własnych zdań i porównywanie podobnych konstrukcji. Dzięki temu z czasem wybór między some i any przestaje wymagać zastanawiania się nad każdą regułą osobno i staje się naturalnym elementem używania języka angielskiego.