Present Continuous to jeden z pierwszych czasów, które poznajemy podczas nauki języka angielskiego. Najczęściej kojarzymy go z czynnościami wykonywanymi właśnie teraz, ale jego zastosowanie jest nieco szersze. Możemy używać go również do opisywania sytuacji tymczasowych, zachodzących zmian czy nawet planów na przyszłość. Warto więc dobrze poznać jego budowę i nauczyć się odróżniać go od Present Simple.
Na początku zasady mogą wydawać się skomplikowane, szczególnie gdy trzeba jednocześnie pamiętać o odpowiedniej formie czasownika „to be” i końcówce -ing. Z czasem konstrukcja staje się jednak bardzo intuicyjna. Jeśli potrzebujesz dodatkowego wsparcia w gramatyce, mówieniu lub przygotowaniu do sprawdzianu czy egzaminu, pomocne mogą być również indywidualne korepetycje z angielskiego online, podczas których materiał można dopasować do Twojego poziomu i potrzeb.
Co to jest Present Continuous?
Present Continuous, czyli czas teraźniejszy ciągły, wykorzystujemy przede wszystkim wtedy, gdy chcemy powiedzieć o czynności odbywającej się w chwili mówienia.
Przykład:
I am reading a book now.
Czytam teraz książkę.
Nie oznacza to, że czytanie książek jest moim zwyczajem. Informuję jedynie, że właśnie w tym momencie wykonuję tę czynność.
Present Continuous może jednak opisywać również sytuacje trwające w określonym okresie, zmieniające się okoliczności, ustalone plany na przyszłość czy zachowania, które się powtarzają i wywołują u mówiącego określone emocje.
Present Continuous – budowa zdań twierdzących
Podstawowa konstrukcja czasu Present Continuous wygląda następująco:
osoba + odpowiednia forma czasownika „to be” + czasownik z końcówką -ing
Formy czasownika „to be” to:
- I am
- you are
- he is
- she is
- it is
- we are
- they are
Przykłady:
I am working now. – Pracuję teraz.
She is reading a book. – Ona czyta książkę.
Tom is playing football. – Tom gra w piłkę.
We are watching a film. – Oglądamy film.
They are studying English. – Oni uczą się angielskiego.
W codziennej komunikacji bardzo często używamy form skróconych:
I’m working.
She’s reading.
We’re watching a film.
They’re studying English.
Warto od początku przyzwyczajać się do skrótów, ponieważ pojawiają się niezwykle często zarówno w rozmowach, jak i mniej formalnym języku pisanym.
Jak tworzyć końcówkę -ing?
W większości przypadków wystarczy dodać do czasownika końcówkę -ing:
work → working
read → reading
play → playing
watch → watching
Istnieją jednak pewne wyjątki.
Jeżeli czasownik kończy się niemym -e, zazwyczaj je usuwamy:
make → making
write → writing
come → coming
W niektórych krótkich czasownikach końcową spółgłoskę należy podwoić:
run → running
sit → sitting
swim → swimming
Czasowniki zakończone na -ie zmieniają tę końcówkę na -y:
lie → lying
die → dying
Dlatego warto zapamiętywać nie tylko ogólną konstrukcję czasu Present Continuous, ale również prawidłową pisownię poszczególnych czasowników z końcówką -ing.
Present Continuous – przeczenia
Tworzenie przeczeń jest stosunkowo proste. Po odpowiedniej formie czasownika „to be” dodajemy not:
osoba + am/is/are + not + czasownik z -ing
Przykłady:
I am not sleeping. – Nie śpię.
She is not working today. – Ona dzisiaj nie pracuje.
He is not watching TV. – On nie ogląda telewizji.
We are not waiting for Tom. – Nie czekamy na Toma.
They are not studying now. – Oni teraz się nie uczą.
Możemy również korzystać ze skróconych form:
is not → isn’t
are not → aren’t
Na przykład:
She isn’t sleeping.
Ona nie śpi.
They aren’t playing football.
Oni nie grają w piłkę.
W przypadku pierwszej osoby standardowo używamy konstrukcji I’m not, np. I’m not working today.
Jak tworzyć pytania w Present Continuous?
Aby stworzyć pytanie, przenosimy formę czasownika „to be” przed osobę:
am/is/are + osoba + czasownik z -ing?
Porównaj:
You are reading.
Czytasz.
Are you reading?
Czy czytasz?
Inne przykłady:
Is she working now? – Czy ona teraz pracuje?
Is Tom sleeping? – Czy Tom śpi?
Are they playing outside? – Czy oni bawią się na zewnątrz?
Are you listening to me? – Czy mnie słuchasz?
Możemy również zadawać pytania bardziej szczegółowe:
What are you doing? – Co robisz?
Where is she going? – Dokąd ona idzie?
Why are they laughing? – Dlaczego oni się śmieją?
Who are you talking to? – Z kim rozmawiasz?
Kiedy używamy Present Continuous?
Najważniejsze zastosowanie Present Continuous dotyczy tego, co dzieje się właśnie teraz, ale nie jest jedyne.
Czynność odbywająca się w momencie mówienia
To najbardziej charakterystyczne zastosowanie tego czasu.
I’m talking to Anna now.
Rozmawiam teraz z Anną.
Look! The dog is running away.
Spójrz! Pies ucieka.
Be quiet. The baby is sleeping.
Bądź cicho. Dziecko śpi.
Czynność trwa dokładnie w momencie, w którym o niej mówimy.
Sytuacje tymczasowe
Present Continuous stosujemy również wtedy, gdy sytuacja trwa obecnie, ale wiemy, że nie jest permanentna.
I’m living with my parents this month.
W tym miesiącu mieszkam z rodzicami.
She is working in London for a few weeks.
Ona przez kilka tygodni pracuje w Londynie.
Czynność nie musi odbywać się dokładnie w chwili wypowiadania zdania. Ważne jest, że dotyczy obecnego, ograniczonego okresu.
Zmiany i rozwijające się sytuacje
Present Continuous świetnie sprawdza się podczas opisywania procesów i zmian.
The weather is getting colder.
Robi się coraz zimniej.
Your English is improving.
Twój angielski się poprawia.
More people are working from home.
Coraz więcej osób pracuje z domu.
W takich zdaniach najważniejsze jest to, że dana sytuacja rozwija się lub stopniowo zmienia.
Plany na przyszłość
Present Continuous może również odnosić się do przyszłości, szczególnie jeśli mówimy o wcześniej ustalonym planie.
I’m meeting Kate tomorrow.
Jutro spotykam się z Kate.
We’re going to London on Friday.
W piątek jedziemy do Londynu.
She’s seeing the dentist next week.
W przyszłym tygodniu idzie do dentysty.
Nie chodzi tutaj wyłącznie o pomysł czy możliwość. Zazwyczaj mamy już konkretny plan lub ustalenie.
Określenia charakterystyczne dla Present Continuous
Nie zawsze możemy rozpoznać czas wyłącznie na podstawie jednego słowa. Istnieją jednak wyrażenia, które bardzo często pojawiają się w zdaniach w Present Continuous.
Należą do nich między innymi:
- now – teraz,
- right now – właśnie teraz,
- at the moment – w tym momencie,
- currently – obecnie,
- today – dzisiaj,
- this week – w tym tygodniu,
- this month – w tym miesiącu,
- Look! – Spójrz!,
- Listen! – Posłuchaj!
Przykład:
I’m doing my homework at the moment.
W tej chwili odrabiam pracę domową.
Samo wystąpienie takiego określenia nie powinno jednak automatycznie decydować o wyborze czasu. Zawsze trzeba przede wszystkim zastanowić się, co chcemy powiedzieć i jaki charakter ma dana czynność.
Present Simple czy Present Continuous?
To jedna z najczęstszych trudności na początku nauki angielskiej gramatyki.
W dużym uproszczeniu:
Present Simple opisuje czynności regularne, zwyczaje, rutynę i fakty.
Present Continuous opisuje przede wszystkim czynności wykonywane teraz lub sytuacje tymczasowe.
Porównaj:
I work in Warsaw.
Pracuję w Warszawie.
Zdanie sugeruje, że jest to moja normalna, stała sytuacja.
I’m working in Warsaw this month.
W tym miesiącu pracuję w Warszawie.
Tutaj sytuacja jest tymczasowa.
Inny przykład:
She reads books every evening.
Ona czyta książki każdego wieczoru.
To jej zwyczaj.
She is reading a book now.
Ona czyta teraz książkę.
Czynność odbywa się właśnie w tej chwili.
Zamiast więc próbować mechanicznie zapamiętywać wszystkie słowa charakterystyczne dla obu czasów, warto zadać sobie pytanie: czy mówię o czymś regularnym i typowym, czy o czymś, co dzieje się teraz albo jest tymczasowe?
Jakich czasowników zwykle nie używamy w Present Continuous?
Nie każdy czasownik naturalnie występuje w Present Continuous. Istnieje grupa tzw. stative verbs, czyli czasowników opisujących przede wszystkim stan, uczucia, posiadanie, opinie czy procesy myślowe.
Należą do nich między innymi:
- know – wiedzieć,
- understand – rozumieć,
- believe – wierzyć,
- want – chcieć,
- need – potrzebować,
- love – kochać,
- hate – nienawidzić,
- remember – pamiętać,
- belong – należeć.
Dlatego zazwyczaj powiemy:
I understand you.
a nie:
I am understanding you.
Podobnie:
I know the answer. – Znam odpowiedź.
She wants a new phone. – Ona chce nowy telefon.
This book belongs to me. – Ta książka należy do mnie.
Warto jednak pamiętać, że język nie zawsze jest całkowicie zero-jedynkowy. Znaczenie niektórych czasowników może się zmieniać w zależności od konstrukcji, dlatego wraz z rozwojem znajomości angielskiego poznajemy również wyjątki od podstawowych zasad.
Najczęstsze błędy w Present Continuous
Sama konstrukcja nie jest trudna, ale uczniowie często popełniają kilka charakterystycznych błędów.
Pomijanie czasownika „to be”
Niepoprawnie:
She working now.
Poprawnie:
She is working now.
Końcówka -ing nie wystarczy. Present Continuous wymaga również odpowiedniej formy am, is lub are.
Używanie podstawowej formy czasownika
Niepoprawnie:
I am work now.
Poprawnie:
I am working now.
Po „to be” potrzebujemy czasownika z końcówką -ing.
Mylenie is i are
Niepoprawnie:
They is playing football.
Poprawnie:
They are playing football.
Forma „is” występuje z he, she, it, a „are” z you, we, they.
Używanie Present Continuous do rutyny
Niepoprawnie:
I am going to school every day.
Jeśli mówimy o codziennej rutynie, naturalniej będzie:
I go to school every day.
To właśnie rozróżnienie pomiędzy rutyną a czynnością odbywającą się teraz jest kluczowe dla prawidłowego wyboru pomiędzy Present Simple i Present Continuous.
Present Continuous – przykłady zdań
Na koniec spójrzmy na kilka różnych zdań:
I’m writing an email now.
Piszę teraz e-mail.
My brother is playing computer games.
Mój brat gra w gry komputerowe.
We aren’t watching TV.
Nie oglądamy telewizji.
Are you waiting for somebody?
Czekasz na kogoś?
What is your sister doing?
Co robi twoja siostra?
The days are getting longer.
Dni stają się coraz dłuższe.
I’m meeting my friends this evening.
Wieczorem spotykam się ze znajomymi.
We’re studying for an important exam this week.
W tym tygodniu uczymy się do ważnego egzaminu.
Jak zapamiętać Present Continuous?
Najłatwiej zacząć od skojarzenia tego czasu z tym, co dzieje się teraz. Spójrz dookoła i spróbuj opisać kilka czynności:
I’m sitting at my desk.
I’m reading an article.
My computer is working.
Someone is talking outside.
Następnie spróbuj utworzyć do każdego zdania przeczenie i pytanie. Dzięki temu zamiast uczyć się samego schematu, zaczynasz używać konstrukcji w praktyce.
Present Continuous jest czasem, który bardzo szybko zaczyna pojawiać się naturalnie w wypowiedziach. Najważniejsze jest zapamiętanie dwóch elementów: am/is/are oraz czasownika zakończonego na -ing. Kiedy ta konstrukcja stanie się automatyczna, zdecydowanie łatwiejsze będzie również rozróżnianie Present Continuous od pozostałych czasów angielskich.